Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi’nde düzenlenen “2025 TÜBA ve TÜBİTAK Bilim Ödülleri Töreni”nde konuştu. Erdoğan, bilim camiası için anlam taşıyan programın ülke ve millet adına hayırlı sonuçlara vesile olmasını dileyerek, ödül alacak bilim insanlarını tebrik etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 11 Haziran’da vefat eden Prof. Dr. Gazi Yaşargil başta olmak üzere, Türkiye Bilimler Akademisi’ne emek vermiş ve bugün aralarında olmayan tüm bilim insanlarını rahmetle andı. Aday gösterilen çalışmaların değerlendirilmesinde görev alan hakemlere, komitelere ve akademi konseyine teşekkür eden Erdoğan, TÜBA Ödülleri kapsamında bu yıl 38 bilim insanına ödül ve berat takdim edeceklerini söyledi.
TÜBİTAK Bilim ve Teşvik Ödülleri’nin ise 8 farklı üniversiteden 11 akademisyene verildiğini hatırlatan Erdoğan; elektro-kimyadan katı cisimler mekaniğine, deneysel psikolojiden RNA biyolojisine, diş hekimliğinden nöroloji, tarih ve felsefeye uzanan geniş bir alanda eser üreten isimleri kutladı. Uluslararası Akademi Ödülleri’nin Sağlık ve Yaşam Bilimleri kategorisinde iki isme verildiğini belirten Erdoğan, Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanı Ödülleri’nin eczacılık özel ödülü dahil olmak üzere 28 genç akademisyene takdim edildiğini kaydetti. Bilimsel Telif Eser Ödülleri kapsamında ise 4 telif eser, 3 jüri özel ödülü ve 1 Halil İnalcık Özel Ödülü ile toplam 8 akademisyenin ödüllendirildiğini söyledi.
Erdoğan, böylece TÜBA-GEBİP ödülü alan bilim insanı sayısının 697’ye, TESEP kapsamında ödüllendirilen eser sayısının ise 254’e yükseldiğini ifade etti. Ödül alanların görev yaptığı kurumlara bakıldığında Türkiye’nin farklı bölgelerindeki üniversitelerin listede yer aldığını vurgulayan Erdoğan, bunun bilimsel üretimin ülke sathına yayıldığını gösterdiğini belirtti. Ödül alan tüm bilim insanlarını şahsı ve milleti adına kutlayan Erdoğan, eserlerin daha özgün ve nitelikli çalışmaların önünü açmasını temenni etti.
“Bilim birikim ve evrenselliğe dayanır”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, insanın fıtratı gereği soran ve sorgulayan bir varlık olduğunu, bilmek ve anlamak arzusuyla hareket ettiğini ifade etti. Bilimin temel niteliğinin birikim ve evrensellik olduğunu vurgulayan Erdoğan, dünyanın farklı bölgelerinde üretilen bilginin mukayeseli ve etkileşimli biçimde gelişerek güncellendiğini söyledi.
Türkiye’nin, astronomiden tıbba ve mimariye uzanan alanlarda insanlığa değerler kazandıran bir medeniyetin devamı olduğunu belirten Erdoğan, astronomi çalışmalarının usturlaplar, takvimler ve su saatleri gibi araçlarla bin yıl öncesine dayandığını anlattı. Batı’da kurulan ilk üniversitelerin de eğitim metotları ve müfredat noktasında tarihsel olarak örnekler bulunduğunu ifade eden Erdoğan, ilim, kültür ve sanat erbabının asırlar boyunca hem bu topraklara hem insanlığa kıymetli eserler kazandırdığını söyledi.
“Geçmişle iftihar edeceğiz, ancak geçmişe takılı kalmayacağız”
Erdoğan, tarihe iz bırakan medeniyetlerin güçlü şahsiyetler üzerine inşa edildiğini, Anadolu’nun da büyük isimlerin yetiştiği bir merkez olduğunu dile getirdi. Nurettin Topçu’nun sözlerine atıf yapan Erdoğan, yalnız yaşayan ilim erbabıyla değil, toprağın altında yatan münevverlerle de yaşayan bir millet olunduğunu ifade etti. Bunun geçmişle avunmak anlamına gelmediğini vurgulayan Erdoğan, “Ecdadımızla iftihar edeceğiz ama geçmişe takılıp kalmayacağız. Geleneğin, ateşi geleceğe taşımak olduğunu unutmayacağız” mesajını verdi.
Bilgiye giden yolların yalnız akılla değil; sezgi, kalp, vicdan ve merhametle de inşa edilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, özgün bilimsel katkının ancak bu yaklaşımla mümkün olabileceğini söyledi. Bilimdeki güncel gelişmelerin yakından izlenmesi kadar, milli kimliğe özgü fikir ve eserlerle geleceğin kurulmasının da zorunlu olduğunu ifade etti.
AR-GE ve bilim kültürü yatırımları: “36 bini aşkın projeye 153 milyar lira”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, destek ve himaye olmadan ilim, kültür ve sanatın gelişemeyeceğini belirterek, hükümetin bilimsel faaliyetleri araştırma-geliştirme aşamasından sahadaki çıktılara kadar her alanda desteklediğini söyledi.
Sadece TÜBİTAK bünyesindeki akademik AR-GE destek programlarıyla son 23 yılda 36 bini aşkın projeye 153 milyar lira kaynak tahsis edildiğini açıklayan Erdoğan, aynı dönemde 415 bin 119 bilim insanına 46,5 milyar lira destek sağlandığını kaydetti. Özel sektörde de 28 bin 493 projenin 134 milyar lira kaynakla desteklendiğini belirten Erdoğan, bilim kültürünü yaygınlaştırmak amacıyla 2007’den bu yana 53 bin 394 projeye 8,22 milyar lira destek verildiğini söyledi.
Teknopark sayısının 2’den 113’e, AR-GE merkezi sayısının 0’dan 360’a yükseltildiğini ifade eden Erdoğan, teknopark bulunan il sayısının 2’den 64’e çıkarıldığını da ekledi.
Erdoğan, Milli Uzay Programı ve araştırmacı programlarıyla burs, staj, eğitim ve atölye süreçlerinde gençlerin yanında olduklarını; TEKNOFEST’le milyonlarca genci teknoloji ve inovasyonla buluşturduklarını söyledi. Kütüphaneler ve bilim-eğitim-gençlik merkezleriyle 81 ilin güçlendirildiğini belirten Erdoğan, kütüphane kullanım alanının 7 yıl içinde 325 bin metrekareden 800 bin metrekareye çıktığını; yeni açılacaklarla 2026’da 1 milyon metrekare hedeflendiğini açıkladı. Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi’nin 300 milyon elektronik kaynak ve 141 milyon 700 bin kaynak büyüklüğüyle öğrenci ve akademisyenlerin hizmetinde olduğunu ifade etti.
“Türkiye dijital köprü kuracak, veri üssü olacak”
Savunma sanayinde dışa bağımlılığın önemli ölçüde azaltıldığını söyleyen Erdoğan, yapay zeka, otonom sistemler, veri depolama ve işleme merkezleri ile insansız teknolojilerde önemli çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.
Erdoğan, Türkiye’de ilk kez hiper ölçekli bir bulut bölgesinin kurulmasına yönelik stratejik mutabakat imzalandığını aktararak, 2028-2029 yıllarında faaliyete geçmesi planlanan projeyle Türkiye’nin Avrupa, Asya ve Orta Doğu arasında dijital köprü kuracağını söyledi. Erdoğan, “Ülkemiz bölgesinin veri üssü konumuna gelecektir” dedi.
Konuşmasında muhalefete yönelik eleştirilere de yer veren Erdoğan, Türkiye’nin hedeflerine önüne çıkan engellere rağmen kararlılıkla yürüdüğünü ifade etti. Erdoğan, bilim insanlarının zorlukları aşma iradesine ve ülkeye hizmet etme motivasyonuna güvendiklerini dile getirdi.
“Üretmeye ve geliştirmeye devam edeceğiz”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, elde edilen kazanımların geleceğe dair umut verdiğini, daha büyük hedefler için cesaretlendirdiğini belirterek, üretmeye ve yeni buluşlara imza atmaya devam edeceklerini söyledi. Aziz Sancar, Fuat Sezgin, Gazi Yaşargil, Cahit Arf ve Halil İnalcık gibi isimleri örnek gösteren Erdoğan, genç bilim insanlarının çalışmalarının büyüyerek başkalarına ilham vereceğini ifade etti. “Yeter ki çalışın, araştırın; şevkinizi kırmayın” diyerek gençlere seslendi.
Törende, TÜBİTAK ve TÜBA’nın faaliyetlerine ilişkin videolar izletildi. TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker tarafından Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi kapsamında tamamlanan eserlere dair dokümanlar Cumhurbaşkanı Erdoğan’a takdim edildi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile İTÜ Rektörü Hasan Mandal, Hacı Hafız Hoca İshak Efendi’nin el yazısıyla kaleme aldığı “Kavaid-i Ressamiye” adlı eseri sundu. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın ise ilk Türk Antarktika Denizcilik Haritası’nı takdim etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2025 TÜBA ve TÜBİTAK Bilim Ödülleri’ne layık görülen bilim insanlarına ödül ve beratlarını verirken, aileleriyle sahneye çıkan çocuklara da hediye ve harçlık takdim etti.
