Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin doğusundaki Güney Kivu eyaletinde, ordu (FARDC) ile hükümet yanlısı Wazalendo milisleri arasında yaşanan gerginliğin ardından büyük bir patlama meydana geldi. Sange kasabasında gerçekleşen olayda en az 30 kişi hayatını kaybetti, 20’den fazla kişi yaralandı.

Patlamanın, FARDC birlikleri ile milis güçler arasında çıkan çatışmalar sırasında yaşandığı belirtiliyor. Bölge sakinleri ve sivil toplum temsilcileri, ABD merkezli Associated Press’e yaptıkları açıklamada, iki taraf arasında pazar akşamı şiddetli bir çatışma yaşandığını söyledi.

Barış anlaşmasından günler sonra şiddet yeniden yükseldi

Bu saldırı, ABD’nin arabuluculuğunda Kongo ordusu ile Ruanda destekli M23 isyancı grubu arasında imzalanan ateşkes anlaşmasından bir haftadan az bir süre sonra gerçekleşti.

Bölgedeki çatışmalar, anlaşmaya rağmen devam ediyor. Analistler ve yerel halk, barış sürecinin sahada karşılık bulmadığını ifade ediyor.

Sivil toplum: “Askerler ilerlemeyi reddetti, çatışma başladı”

Sange’de sivil toplum lideri Faraja Mahano Robert, FARDC askerlerinin Uvira kentine doğru ilerlemek üzere cepheden döndüğünü ancak Sange’de durmaları yönünde emir aldıklarını söyledi.

Bazı askerlerin bu emre karşı çıktığını, tarafların birbirine ateş açtığını ve hemen ardından büyük bir patlama yaşandığını belirtti.

Halk bölgeden kaçıyor

Bölgedeki tansiyonun yükselmesi üzerine birçok sivil, Burundi başta olmak üzere çevre ülkelere kaçmaya başladı.

Yerel sakin Amani Safari, sabah saatlerinde nispeten sakin bir atmosfer olsa da insanların korkudan bölgeyi terk ettiğini ifade ederek, “Wazalendo ile FARDC arasında çatışmalar devam ediyor. Bu sabah iki FARDC askeri öldürüldü” dedi.

Bir başka görgü tanığı David Kaserore ise şu sözlerle durumu özetledi:
“Kim düşman, kim ordu, anlamak çok zor. Siviller ölüyor. Bu savaşın bitmesini istiyoruz, yeter artık.”

Kongo Cumhurbaşkanı Tshisekedi’den Ruanda’ya suçlama

Kongo Devlet Başkanı Félix Tshisekedi, parlamentoda yaptığı konuşmada Ruanda’yı barış anlaşmasını ihlal etmekle suçladı. Tshisekedi, Ruanda’nın sınır bölgelerinden ağır silahlarla saldırılar düzenlediğini söyleyerek çatışmaları "vekalet saldırısı" olarak nitelendirdi.

Kongo lideri ayrıca Ruanda’nın doğal kaynakları yağmalamak ve ülkeyi istikrarsızlaştırmak amacıyla örgütlü şekilde hareket ettiğini öne sürdü.

Burundi’den sert tepki: “Ruanda ikili oynuyor”

Burundi Dışişleri Bakanı Edouard Bizimana da Ruanda’yı, M23 isyancılarına destek vererek bölgede şiddeti tırmandırmakla suçladı.

Bizimana, Ruanda’nın barış anlaşmasını imzalarken aynı zamanda sivillere kamikaze dronlarla saldırı düzenlediğini iddia etti ve bunu “Burundi’nin tolere edemeyeceği bir provokasyon” olarak nitelendirdi.

Arka plan: 100’den fazla silahlı grup ve 7 milyon yerinden edilen insan

Kongo’nun doğusu, başta Ruanda destekli M23 olmak üzere 100’den fazla silahlı grubun faaliyet gösterdiği bir bölge olarak biliniyor. Bu çatışmalar nedeniyle bugüne kadar 7 milyondan fazla insan yerinden edildi ve Birleşmiş Milletler bu durumu “dünyanın en büyük insani krizlerinden biri” olarak tanımlıyor.

BM uzmanlarına göre Ruanda’dan yaklaşık 4 bin asker, Kongo’daki isyancı gruplara destek sağlıyor.